Głuchołazy po powodzi: nowy most już otwarty, a przed nami długa droga do normalności
Nowy most – symbol odbudowy po katastrofie
Głuchołazy, miasto w województwie opolskim, które we wrześniu 2024 roku stanęło w obliczu jednej z najtragiczniejszych powodzi w historii regionu, w końcu odzyskało kluczowe połączenie komunikacyjne. Nowy most na rzece Biała Głuchołaska został oficjalnie otwarty, przywracając ciągłość drogi krajowej nr 40 i łącząc dwie części miasta, które przez wiele miesięcy były rozdzielone zniszczoną infrastrukturą. To nie tylko zwykła przeprawa – to fundament dalszej odbudowy i normalizacji życia mieszkańców, którzy od czasu kataklizmu mierzyli się z poważnymi utrudnieniami w codziennych podróżach i dostępie do usług.
Podczas uroczystości premier Donald Tusk podkreślił, że Głuchołazy stały się symbolem determinacji państwa w niesieniu pomocy. Wspomniał, że to właśnie w tym mieście zapadły kluczowe decyzje o mobilizacji środków, bo bez masywnego wsparcia rządowego samorząd i mieszkańcy nie mieliby szans na samodzielne podźwignięcie się z gruzów. Nowa konstrukcja mostu jest nieporównanie bardziej odporna na ekstremalne zjawiska hydrologiczne – jej przęsło wyniesiono o niemal metr wyżej niż w przypadku starego, zniszczonego obiektu, a oba końce opierają się na masywnych przyczółkach przenoszących ciężar poza umocnienia wałów. Dzięki temu nawet potężna woda nie powinna już przerwać tej arterii.
„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”
Donald Tusk, Premier Rzeczypospolitej Polskiej
Skala pomocy państwa: 11 miliardów złotych na walkę ze skutkami powodzi
Rząd przeznaczył na odbudowę Głuchołaz aż 365 mln złotych, a łącznie na wszystkie tereny dotknięte powodzią we wrześniu 2024 roku – 11 mld złotych. To największa w historii Polski kwota, jaką kiedykolwiek wydano na walkę ze skutkami żywiołu. Z tej puli ponad 1 mld zł trafił bezpośrednio do rąk poszkodowanych w formie zasiłków – skorzystało z nich 62 tysiące rodzin. Wsparcie objęło prawie 30 różnych instrumentów, od dotacji na odbudowę infrastruktury po doraźną pomoc mieszkaniową.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński zwrócił uwagę, że dzięki zasobom Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych i zaangażowaniu wojska tuż po powodzi sprawnie postawiono most tymczasowy. Jednak prawdziwym wyzwaniem było stworzenie trwałej przeprawy, która przetrwa kolejne dekady. Nowa konstrukcja, jak podkreślił minister, to przykład „odbudowy plus” – nowoczesnej, lepiej przygotowanej na zmianę klimatu. Koszt budowy samego mostu wraz z całą infrastrukturą techniczną wyniósł 65 mln złotych, ale inwestycja obejmuje też późniejsze prace w mieście: remont mostu Świętego Wojciecha, modernizację terenów rekreacyjnych oraz kompleksu sportowego – łącznie prawie 50 mln złotych więcej.
„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak dodał, że nowy obiekt został zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi. Jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska, a jego położenie wyżej w korycie rzeki minimalizuje ryzyko przerwania. Usprawni nie tylko codzienne podróże mieszkańców i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo i stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu. Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak zaznaczył, że takie miejscowości jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, która przyciąga ludzi i turystów oraz daje poczucie bezpieczeństwa.
„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Premier Tusk zapewnił, że rząd nie kończy pomocy. „Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy” – powiedział. Rządowe wsparcie popłynęło też do innych miejscowości, m.in. Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego i Barda. Ponad 6 mld zł z całej kwoty pomocy stanowią środki pozyskane z Funduszy Europejskich.
„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”
Donald Tusk, Premier Rzeczypospolitej Polskiej
Co to oznacza dla mieszkańców Chrzanowa i regionu?
Choć Chrzanów leży w Małopolsce i nie ucierpiał bezpośrednio podczas powodzi we wrześniu 2024 roku, to skala ogólnopolskich działań przeciwpowodziowych dotyka także naszej społeczności. W ramach tych samych programów, które sfinansowały odbudowę Głuchołaz, do powiatu chrzanowskiego trafiają środki na modernizację wałów przeciwpowodziowych wzdłuż rzeki Chechło i Wisły. Samorząd lokalny aktywnie korzysta z Funduszy Europejskich na zabezpieczenie infrastruktury przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych. Dla mieszkańców Chrzanowa oznacza to większe bezpieczeństwo oraz pewność, że w razie podobnego kryzysu system wsparcia państwa zadziała sprawnie i szybko.
Otwarcie mostu w Głuchołazach jest też lekcją solidarności – pokazuje, że nawet po największej tragedii możliwa jest odbudowa, jeśli tylko działają wszystkie szczeble administracji. W Chrzanowie i okolicznych gminach trwają regularne ćwiczenia służb oraz inwestycje w infrastrukturę hydrauliczną, które mają zapobiec ewentualnym powodziom. Warto wiedzieć, że z 11 mld złotych rządowej puli skorzystały już samorządy w całej Polsce, a 6 mld zł pochodziło właśnie z Funduszy Europejskich – z tych samych, które finansują proekologiczne i przeciwpowodziowe projekty w naszym regionie, jak np. budowa zbiorników retencyjnych czy modernizacja kanałów burzowych.
- Koszt budowy nowego mostu w Głuchołazach wraz z infrastrukturą to 65 mln złotych.
- Łączna pomoc rządowa dla Głuchołaz wynosi 365 mln złotych, a dla wszystkich poszkodowanych regionów – 11 mld złotych.
- Bezpośrednie zasiłki trafiły do 62 tysięcy rodzin na kwotę ponad 1 mld złotych.
- Z Funduszy Europejskich pochodzi 6 mld złotych z całej puli pomocowej.
- W Głuchołazach zaplanowano jeszcze remont mostu Świętego Wojciecha i modernizację terenów rekreacyjnych za prawie 50 mln złotych.